Χρόνια τώρα μπαινοβγαίνω σε σχολεία και παρέες γονέων. Συναναστρέφομαι εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων και ειδικοτήτων, κουβεντιάζω με γονείς. Ο κρίκος που ενώνει την παραπάνω αλυσίδα είναι η εξής φράση: «Το παιδί σας είναι χειριστικό»… Μήπως, όμως, τα παραλέμε λιγάκι;

Της Σοφίας Κλιάνη

 

Χρόνια πριν και για πολλά χρόνια, πριν κάνω δικά μου παιδιά βεβαίως, άνηκα κι εγώ στην κατηγορία των νηπιαγωγών που διέκριναν, μέσα σε όλα τα χαρακτηριστικά που μπορεί να έχει ένα παιδί, την χειριστικότητα! «Τα παιδιά είναι χειριστικά», έχω κι εγώ στο παρελθόν ξεστομίσει μα έφτασε η ώρα που ντρέπομαι γι’ αυτό. Ας πάρουμε, όμως, τα πράγματα από την αρχή…

Ως χειριστικό ορίζεται το παιδί εκείνο που θέλει πάση θυσία να γίνει το δικό του. Που θα προσπαθήσει να βρει τον τρόπο για να ικανοποιηθεί η επιθυμία του και να πάρει τελικά αυτό που θέλει. Χειριστικό θεωρείται το παιδί εκείνο που θα χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα που διαθέτει ώστε να πετύχει τους στόχους του, όσο ανέφικτοι κι αν φαίνονται στους άλλους. Με λίγα λόγια, ως χειριστικό ορίζεται το παιδί εκείνο που διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά που κάνουν έναν ενήλικα επιτυχημένο!

Ας πάμε μια βόλτα στην ενήλικη ζωή… Όλοι ξέρουμε πως για να καταφέρουμε αυτό που θέλουμε στις καθημερινές μας κοινωνικές συναναστροφές, πρέπει να βρούμε τρόπους να ελισσόμαστε. Σε κάποιες περιπτώσεις πρέπει είναι κανείς ευγενικός για να πετύχει το στόχο του, σε κάποιες άλλες να υψώσει τους τόνους και σε κάποιες(όχι και τόσο σπάνιες) να προσποιηθεί πως δεν κατάλαβε και να ρωτάει ξανά και ξανά. Υπάρχουν στιγμές που πρέπει να «καταπιείς» αυτό που θες να ξεστομίσεις και κάποιες άλλες που χρησιμοποιείς λέξεις που δε σε αντιπροσωπεύουν. Και όλα αυτά… για να γίνει «το δικό σου»! Και όπου «δικό σου» μπορεί να είναι από μία εξυπηρέτηση για έναν λογαριασμό που έληξε μέχρι το δικαίωμα για ίση και δίκαιη μεταχείριση. Κι έτσι, ένας ενήλικας χαρακτηρίζεται ευέλικτος, χαρισματικός, διαλλακτικός και διπλωμάτης… Κι ένα παιδί χειριστικό!

Για να μην παρεξηγηθούν οι προθέσεις μου, θέλω να ξεκαθαρίσω πως γνωρίζω τις δυσκολίες που προκύπτουν σε μία τάξη. Έχω υπάρξει κι εγώ, όπως και πολλοί/πολλές συνάδελφοί μου, σε τάξεις υπεράριθμες που εκ των πραγμάτων δεν μπορούσα να ασχοληθώ ούτε με το παιδαγωγικό κομμάτι. Μου έχει τύχει να γνωρίσω παιδιά ζωηρά ή υπερκινητικά και έχω έρθει αντιμέτωπη με τις δυσκολίες τους. Έχω, ακόμη, αντιμετωπίσει δυσκολίες με επιθετικούς και καχύποπτους γονείς αλλά και ανταγωνιστικές συναδέλφους(*πολύ θα ήθελα να επεκταθώ σε μια ιστορία «μετάθεσης» αλλά δεν έχει χώρο σε αυτό εδώ το κείμενο). Και όχι, δεν τα έβγαλα εύκολα πέρα. Ούτε χειρίστηκα όλες τις καταστάσεις με τον σωστό τρόπο.

Στη μέχρι τώρα πορεία μου, όμως, έχω συναντήσει, και οφείλω να το παραδεχτώ έστω αργά, και παιδιά χαρισματικά, ταλαντούχα και επίμονα που επειδή δεν ήταν εύκολο να αντιμετωπιστούν, χαρακτηρίστηκαν «χειριστικά». Με αυτόν το χαρακτηρισμό στην ουσία, ανοίγει ένα μέτωπο ανάμεσα σε γονείς και εκπαιδευτικούς που πλαισιώνεται από έναν (συνήθως όχι λεκτικό) διάλογο τύπου «Εσύ το έκανες έτσι»/ «Κι εσένα ποια είναι η δουλειά σου;». Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χάνουμε τον πραγματικό στόχο(ω! τι έκπληξη…) και να επικεντρωνόμαστε στην μετάθεση ευθυνών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να βάζουμε ένα παιδί στη μέση που, ας μην ξεχνάμε, προσπαθούσε κάτι να μας πει! Και τελικά, ο ένοχος δε βρίσκεται(πιθανότατα γιατί δεν υπάρχει!) και το παιδί μένει με μια ωραιότατη ταμπέλα κρεμασμένη από το λαιμό του: «Χειριστικό»…

Συμπερασματικά, θα ήθελα να καταλήξω πως αν, αντί να κατηγορούμε συνεχώς ένα παιδί που προσπαθεί να κάνει ό,τι ακριβώς κι εμείς, το καθοδηγούσαμε και του εξηγούσαμε ποια είναι τα όρια που δεν πρέπει να ξεπερνά κανείς όταν κυνηγά τους στόχους του, θα ήμασταν όλοι πιο ευτυχισμένοι. Το παιδί δε θα χαρακτηριζόταν πια χειριστικό και δε θα ερχόταν αντιμέτωπο με κατηγορίες και εμείς δε θα προσπαθούσαμε να περιορίσουμε την εφευρετικότητα του, αλλά θα την ενισχύαμε διδάσκοντάς του να μην χρησιμοποιεί τεχνικές εις βάρος άλλων για να γίνει το δικό του.

Τελικά, όλα είναι θέμα οπτικής…

Print Friendly

Related Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published.