Στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στη συναισθηματικά αγωγή… Τι γίνεται, όμως, με τη δευτεροβάθμια; Η Ψυχολόγος-Ειδική Παιδαγωγός Χριστίνα Πλιάτσικα, εξηγεί στο mamoula.gr πώς έχουν τα πράγματα…

 

Μαθηματικά, γλώσσα, ιστορία και τόσα άλλα μαθήματα που μετά βίας συμβιώνουν ειρηνικά στο Αναλυτικό Πρόγραμμα του σχολείου, στριμώχνονται και αυτά μέσα στο εξάωρο ή το εφτάωρο και στοιβάζονται στο ήδη υπερφορτωμένο πρόγραμμα των μαθητών.

Είναι αλήθεια πως το σχολείο συμμετέχει σε έναν άνισο αγώνα με τον χρόνο για να καλύψει την προβλεπόμενη διδακτέα ύλη. Ήδη, στο μυαλό των γονιών, ακόμα και των μικρών μαθητών, είναι η πρόσβαση στο πανεπιστήμιο. Πόσο συχνά όμως οι γονείς δεν έρχονται αντιμέτωποι με προβλήματα, όχι μαθησιακής φύσης, αλλά συναισθηματικής και ψυχοκοινωνικής;

Παρατηρώντας την αλληλεπίδραση των μαθητών εντός του σχολικού πλαισίου, κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων και άλλων σχολικών δραστηριοτήτων, διαπιστώνεται πως δεν χρειάζονται μόνο γραμματική, συντακτικό, πειράματα και αποστήθιση ιστορικών γεγονότων αλλά και εκμάθηση βασικών κοινωνικών δεξιοτήτων και πρακτικών που αφορούν στη συναισθηματική αγωγή.

Έχουν ανάγκη να μάθουν πώς να λειτουργούν σε μια ομάδα, να διαχειρίζονται τον θυμό τους, να έρχονται αντιμέτωποι με την απώλεια, να επικοινωνούν τις ανάγκες τους, να συζητούν για θέματα που τους δημιουργούν ένταση και άγχος, να γίνονται ενεργητικοί ακροατές της σκέψης και του προβληματισμού των συνομιλητών τους, να αναγνωρίζουν και να περιγράφουν τα συναισθήματά τους.

Η συναισθηματική αγωγή αφορά περισσότερο τομείς που έχουν να κάνουν με  την αυτοπεποίθηση, την αυτοεκτίμηση, την αυτοεικόνα και την ενσυναίσθηση. Η ενίσχυση της αυτοεικόνας και της αυτοεκτίμησης του παιδιού καθώς και η καλλιέργεια της συναισθηματικής του νοημοσύνης:

  • αποτελούν νησίδες στην ανάπτυξη της προσωπικότητάς του που αργότερα θα κληθεί να αναλάβει πρωτοβουλίες ως υγιής ενήλικας,
  • σχετίζονται θετικά με την ακαδημαϊκή επίδοσή του,
  • αυξάνουν τον βαθμό ικανοποίησής του από το σχολείο και γενικότερα από τη σχολική ζωή,
  • μειώνουν τις πιθανότητες σχολικής διαρροής και
  • παρουσιάζουν θετική συνάφεια με τη Δια Βίου μάθηση.

Ένα πρόγραμμα συναισθηματικής αγωγής μπορεί να πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Τα βασικά σημεία ενός τέτοιου εγχειρήματος θα αποτελούνται από:

  • τη δημιουργία θετικού μαθησιακού κλίματος,
  • “το χτίσιμο” της ομάδας με εκμάθηση δεξιοτήτων επικοινωνίας που έχουν να κάνουν με την ομαλή αλληλεπίδραση των μελών της (π.χ. σέβομαι τον συνομιλητή μου),
  • την αναγνώριση, έκφραση και διαχείριση συναισθημάτων,
  • την εξοικείωση με τις διαστάσεις της αυτοαντίληψης και της αυτοεκτίμησης (π.χ. πόσο εύκολα μπορούμε να αναγνωρίσουμε τα θετικά μας στοιχεία),
  • την αντιμετώπιση αγχογόνων καταστάσεων (π.χ. διαχείριση άγχους εξετάσεων),
  • την εκμάθηση της διαδικασίας επίλυσης συγκρούσεων και λήψης ορθής απόφασης,
  • την ανοχή στη διαφορετικότητα και
  • τη διαχείριση κρίσεων κατά τη διάρκεια της σχολικής ζωής, με έμφαση περισσότερο στις κοινωνικές και διαφυλικές σχέσεις.

Η συναισθηματική αγωγή των παιδιών ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στο ρόλο της όταν συνεχίζεται και στο σπίτι. Οι γονείς, που μπορούν να υποστηρίξουν ένα πρόγραμμα συναισθηματικής αγωγής, είναι οι γονείς που έχουν οι ίδιοι αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση. Για το σκοπό αυτό, είναι πολύ πιθανό να χρειαστούν συμβουλευτική και υποστήριξη για την καλύτερη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που έχουν κατακτήσει τα παιδιά στο σχολείο. Στο σπίτι, οι γονείς καλό θα είναι να φροντίζουν:

  • να δημιουργούν ένα κλίμα αποδοχής και κατανόησης,
  • να ακολουθούν δημοκρατικές διαδικασίες και να επιλύουν τα προβλήματα μέσα από το διάλογο,
  • να λειτουργούν ομαδικά και να οδηγούνται στη λήψη αποφάσεων μέσα από συλλογικές ενέργειες,
  • να μοιράζονται τις σκέψεις και τα συναισθήματά τους, χωρίς το φόβο της επίκρισης και της απόρριψης και
  • να μαθαίνουν στα παιδιά την αξία της ανάληψης ευθύνης των πράξεών τους.

Είναι γεγονός πως η συναισθηματική αγωγή πραγματοποιείται κυρίως στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση ενώ παίρνει απουσία στη δευτεροβάθμια. Για το λόγο αυτό, χρειάζεται η επιμόρφωση  των εκπαιδευτικών, η κινητοποίηση όλων των εμπλεκόμενων φορέων, η συνεργασία των αντίστοιχων κοινωνικών και ψυχολογικών υπηρεσιών καθώς και η συνεχής ευαισθητοποίηση των γονέων. Σχολείο και οικογένεια βρίσκονται σε συνεχή ανατροφοδότηση και επικοινωνία.

Ο στόχος της εκπαίδευσης είναι να δημιουργεί ολοκληρωμένες προσωπικότητες με αγάπη για τη μάθηση και τη ζωή. Ο απώτερος σκοπός της αντανακλάται στη δημιουργία μορφωμένων αλλά πρωτίστως ευτυχισμένων ανθρώπων.

 

Χριστίνα Πλιάτσικα,

Ψυχολόγος Msc Σχολικής ψυχολογίας-Ειδική Παιδαγωγός

 

Print Friendly

Related Posts

One Response

  1. Ευαγγελος

    Καλο άρθρο αλλα δυστυχώς στην Ελλάδα, η Ελλαδιστάν, δεν υπάρχει παιδεία ούτε γνώσεις σε τέτοια θέματα! Μακάρι οι νέες γενιές να καταφέρουν να το αλλάξουν!

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published.